A londo na a-oscillateur ti cristal so ayeke na lege ni ti ga TCXO na OCXO .
Na peko ti so a sara kua na a-oscillateur ti cristal so ayeke na lege ni ti si na a-oscillateur ti cristal so a compensé ni na température (TCXO) nga na a-oscillateur ti cristal so a sara ni na four (OCXO) afa so azo ayeke gi lakue ti wara akota fréquence so ayeke ngbâ lakue nga ti sara kua nzoni na yâ ti ando nde nde so a yeke sara kua na ni.
Na ngu 1921, Walter Guyton Cady abâ so atênë ti quartz alingbi ti sara kua tongana a-résonneur, na ye so asara si a dü mbeni ye so ayeke sara si atênë ni ayeke sara kua nzoni. Atâa so mbilimbili ti fréquence ti lo ayeke lani mbeni kota ye so ahon ti akozo oscillateur, lo ngbâ lakue ti sara si ndowa achangé, na ye so asara si fréquence ni ayeke changé.
Na ngoi so ambeni ye tongana télécommunication nga na akua ti bira ahunda ti tene a leke a-oscillateur ni nzoni mingi, a leke a-oscillateur ti cristal so a sara kua na température-compensé (TCXO). TCXO a zia na yâ ti ni mbeni circuit ti compensation so ayeke sara kua na a-appareil so ayeke hinga temperature-, na tapande a-thermistor, ti leke na fréquence ti sigingo na ni na ngoi so alingbi, ti kanga lege nzoni na a-déviation ti fréquence so aga na lege ti achangement ti temperature nga ti bata fréquence ti sigingo ni so ayeke stable mingi na gbe ti aye nde nde so ayeke sara si ndowa ayeke sigigi.
Ti a-application so ahunda même ti sara kua nzoni mingi, a leke mbeni ye so a iri ni oscillateur de cristal (OCXO) so a yeke komande ni na four- na a leke ni nzoni. OCXO ayeke bata cristal ni na yâ ti mbeni four so a leke ni nzoni, na a yeke bata ni na mbeni ndo so wâ ni ayeke ngbâ lakue dä. Kode so ayeke sara si ngangu ti akota ye so ayeke si na yâ ti gigi ti zo ayeke sara ngangu na ndo ti stabilité ti fréquence ni mingi pëpe. Na pekoni, a-OCXO ayeke mû lege na azo ti sara kua nzoni mingi ahon a-oscillateur ti cristal so ayeke na lege ni nga na a-TCXO, legeoko na nzoni lege ti sara kua na ni teti ngoi mingi nga na asarango ye ti bruit ti phase so ayeke kete.
Maïngo ti senda-ye so alondo na hundango ye so ayeke gue na li ni ti tene a sala ye tâ na lege ni, aduti nzoni, na a lingbi ti zia bê na ndo ni na yâ bango lege ti a-fréquence na yâ ti akota masini ti électronique. Ye so a leke ti sara ayeke ti leke a-oscillateur so alingbi ti sara kua na yâ ti ando so ayeke ngangu mingi nga so ayeke hunda ye mingi, ti sara ye alingbi na akpengba ye so a hunda na yâ ti akota kua tongana asango na lege ti satellite, a-système ti positionnement mondial (GPS), nga na aréseaux numériques so ayeke na kota vitesse.
Na yâ ti angu so ahon, afini ye angbâ ti si: a-oscillateur ti cristal so ayeke na four use-contrôlé (DOCXO) asara si a yeke ngangu pëpe ti sara kua na ni; a leke a-technologie ti compensation numérique na yâ ti a-TCXO nga na a-OCXO ti tene a sara kua nzoni; na micro-système électromécanique (MEMS) azi afini lege ti salango si aye aga kete na ti sala kusala nzoni na yâ ti a-oscillateur ti cristal.